Kawiarka – jak używać, ile kawy i wody wsypać
Kawiarka, zwana też moką, to najprostszy sposób na mocną kawę bez ekspresu. Zasada działania jest prosta: para wodna z dolnego zbiornika przepycha wodę przez kawę do górnej części. Poniżej znajdziesz konkretne ilości, temperatury i trzy błędy, które psują napar najczęściej.
Jak działa kawiarka
Kawiarka składa się z trzech części: dolnego zbiornika na wodę, sitka na kawę i górnego dzbanuszka, do którego trafia gotowy napar. Podgrzewana woda wytwarza parę, ciśnienie rośnie i przepycha wodę przez zmieloną kawę do góry. Charakterystyczne bulgotanie oznacza, że przez kawę przechodzi już sama para – i że czas zdjąć kawiarkę z ognia.
Ile kawy i wody – konkretne ilości
| Rozmiar kawiarki | Woda | Kawa | Gotowy napar |
|---|---|---|---|
| 1 filiżanka (1 tz) | ok. 60 ml | ok. 7 g | ok. 50 ml |
| 3 filiżanki | ok. 150 ml | ok. 15-17 g | ok. 130 ml |
| 6 filiżanek | ok. 300 ml | ok. 30-35 g | ok. 260 ml |
| 9 filiżanek | ok. 450 ml | ok. 50 g | ok. 400 ml |
Najprostsza zasada: wodę lej do poziomu zaworu bezpieczeństwa, nigdy powyżej, a sitko napełnij kawą do pełna i wyrównaj palcem. Nie musisz nic ważyć – kawiarka jest zaprojektowana tak, że pełne sitko to właściwa ilość kawy.
Parzenie krok po kroku
- Wlej do dolnego zbiornika gorącą wodę – około 90°C. To pozwala skrócić czas na ogniu, dzięki czemu kawa się nie przypala. Zimna woda też zadziała, ale napar wyjdzie bardziej gorzki.
- Nie przekraczaj poziomu zaworu bezpieczeństwa. Zawór musi zostać nad wodą, bo to on chroni kawiarkę przed nadmiernym ciśnieniem.
- Wsyp kawę do sitka do pełna i wyrównaj, ale NIE ubijaj. Ubita kawa blokuje przepływ i podnosi ciśnienie ponad to, na co kawiarka jest zaprojektowana.
- Skręć kawiarkę i postaw na małym ogniu. Duży płomień przypali kawę i osmali uchwyt.
- Zdejmij z ognia, gdy usłyszysz bulgotanie. To znak, że woda się skończyła i przez kawę idzie już para – ona wydobywa z fusów gorycz.
- Schłodź dno pod zimną wodą, żeby natychmiast zatrzymać ekstrakcję.
Trzy najczęstsze błędy
| Błąd | Skutek | Jak naprawić |
|---|---|---|
| Ubijanie kawy w sitku | gorzki napar, wzrost ciśnienia | sypać do pełna i tylko wyrównać |
| Zbyt drobne mielenie | kawa zatyka sitko, napar leci strużką albo wcale | mielenie średnio drobne – drobniejsze niż do przelewu, grubsze niż do espresso |
| Trzymanie na ogniu do końca | przypalony, gorzki smak | zdjąć przy pierwszym bulgotaniu |
Jak dbać o kawiarkę
Kawiarki aluminiowe myj samą wodą, bez detergentu – płyn do naczyń wnika w porowate aluminium i zostawia posmak. Wystarczy przepłukać i dokładnie wysuszyć wszystkie części, zwłaszcza uszczelkę. Uszczelkę wymienia się co jakiś czas, gdy stwardnieje – to najczęstsza przyczyna przeciekania. Kawiarek aluminiowych nie wkłada się do zmywarki; stalowe to znoszą, ale i tak lepiej myć je ręcznie.
Najczęstsze pytania o kawiarkę
Tyle, żeby sitko było pełne – około 7 g na jedną filiżankę, 15-17 g na trzy, 30-35 g na sześć. Kawy nie wolno ubijać, wystarczy wyrównać powierzchnię.
Do poziomu zaworu bezpieczeństwa, nigdy powyżej. Dla kawiarki trzyfiliżankowej to około 150 ml, dla sześciofiliżankowej około 300 ml.
Lepsza jest gorąca, około 90°C. Skraca czas stania na ogniu, dzięki czemu kawa nie przypala się od spodu. Na zimnej wodzie napar wychodzi bardziej gorzki.
Podgrzewana woda w dolnym zbiorniku wytwarza parę. Rosnące ciśnienie przepycha wodę przez zmieloną kawę do górnej części, gdzie zbiera się gotowy napar.
Średnio drobne – drobniejsze niż do przelewu, ale wyraźnie grubsze niż do espresso. Zbyt drobne mielenie zatyka sitko.
Przy pierwszym bulgotaniu. Oznacza ono, że woda się skończyła i przez kawę przechodzi już sama para, która wydobywa z fusów gorycz.
Aluminiowej lepiej nie – detergent wnika w porowaty metal i zostawia posmak. Wystarczy przepłukać wodą i dokładnie wysuszyć, zwłaszcza uszczelkę.
