Pigwa do herbaty: przepis na pigwę w słoikach, sok i wersja bez pasteryzacji

Pigwa do herbaty to drobno pokrojone owoce pigwy albo pigwowca zasypane cukrem, które puszczają gęsty, aromatyczny sok i przez całą zimę służą jako kwaśno-słodki dodatek do naparu. Łyżka takiej pigwy zastępuje w kubku jednocześnie cytrynę i cukier, a do tego daje intensywny, owocowy zapach, którego nie da żaden inny dodatek. Przygotowanie zajmuje około pół godziny pracy i nie wymaga gotowania. Poniżej znajdziesz przepis na pigwę w słoikach z proporcjami, wersję bez pasteryzacji, sok z pigwy na zimę i wskazówki, jak przechowywać przetwory, żeby przetrwały do wiosny.

Pigwa czy pigwowiec: co właściwie dodajemy do herbaty

W Polsce nazwą pigwa określa się potocznie dwie różne rośliny. Prawdziwa pigwa, czyli Cydonia oblonga, to drzewo o dużych, żółtych owocach podobnych do gruszki, pokrytych delikatnym meszkiem. Pigwowiec, czyli Chaenomeles, to krzew często sadzony w ogrodach dla ozdobnych kwiatów, który jesienią wydaje małe, twarde, żółtozielone owoce wielkości orzecha włoskiego. To właśnie pigwowiec najczęściej trafia do słoików z pigwą do herbaty.

Oba owoce nadają się do herbaty, ale różnią się charakterem. Owoce pigwowca są bardzo kwaśne i intensywnie pachnące, mają mało miąższu i dużo pestek, za to dają mocny, cytrynowy sok. Pigwa właściwa jest łagodniejsza, bardziej słodka i miąższowa, przez co lepiej nadaje się do konfitur i kandyzowania. Oba gatunki są źródłem witaminy C i błonnika, choć w herbacie z odrobiną soku są to ilości raczej symboliczne. Ten dodatek pije się dla smaku i aromatu.

Kiedy zbierać owoce

Owoce pigwy i pigwowca dojrzewają od września do października, a najlepszy moment na zbiór to chwila, gdy skórka zmienia kolor z zielonego na żółty i zaczyna intensywnie pachnieć. Wiele osób zbiera owoce dopiero po pierwszych przymrozkach, bo uważa, że wtedy są mniej cierpkie. Nie jest to konieczne, ale owoce zebrane zbyt wcześnie są twarde jak kamień i mają słaby aromat.

Zerwane owoce możesz przez kilka dni przechować w chłodnym miejscu, gdzie dojrzeją i jeszcze mocniej zaczną pachnieć. Nie trzymaj ich jednak razem z innymi owocami ani w zamkniętej szafce, bo ich zapach jest bardzo intensywny i przenosi się na wszystko dookoła. Do przetworów wybieraj owoce zdrowe, bez brązowych plam i śladów gnicia.

Pigwa do herbaty w słoikach: przepis

To podstawowy przepis na pigwę w cukrze, która puszcza sok i może stać w słoikach całą zimę. Proporcje są podane dla owoców pigwowca, które są bardzo kwaśne. Przy prawdziwej pigwie możesz zmniejszyć ilość cukru o jedną czwartą, ale wtedy pigwę trzeba pasteryzować albo trzymać w lodówce.

• 1 kg owoców pigwy lub pigwowca
• 1 kg cukru
• czyste, wyparzone słoiki z nowymi zakrętkami

1. Umyj owoce, osusz je i usuń resztki kwiatów oraz ogonki.
2. Przekrój każdy owoc na pół i usuń gniazda nasienne z pestkami. Przy pigwowcu najłatwiej zrobić to małą łyżeczką.
3. Pokrój owoce w cienkie plasterki, półplasterki albo drobną kostkę. Im drobniej, tym szybciej puszczą sok.
4. Przełóż owoce do dużej miski, zasyp cukrem i dokładnie wymieszaj.
5. Przykryj miskę ściereczką i odstaw w chłodne miejsce na 12 do 24 godzin, co kilka godzin mieszając. Cukier zacznie się rozpuszczać, a owoce puszczą sok.
6. Przełóż pigwę razem z sokiem i nierozpuszczonym cukrem do wyparzonych słoików, ubijając ją lekko łyżką, i szczelnie zakręć.

Po kilku dniach w słoikach powstanie gęsty, złocisty syrop, a owoce zrobią się lekko szkliste. Do herbaty dodawaj łyżkę lub dwie pigwy razem z sokiem. Owoce możesz też zjeść, choć przy pigwowcu są dość twarde.

Pigwa do herbaty bez pasteryzacji

Pigwa w cukrze w proporcji 1 do 1 zwykle nie wymaga pasteryzacji. Duża ilość cukru i wysoka kwasowość owoców tworzą środowisko, w którym pleśń i bakterie rozwijają się bardzo słabo. Warunkiem jest staranne przygotowanie: słoiki muszą być wyparzone, owoce dokładnie oczyszczone z pestek i zgniłych fragmentów, a cukru nie wolno żałować. Słoiki bez pasteryzacji przechowuj w chłodnym miejscu, najlepiej w piwnicy albo w lodówce.

Jeśli używasz mniej cukru niż owoców albo robisz pigwę z prawdziwej, słodszej pigwy, bezpieczniej słoiki zapasteryzować. Ustaw je w garnku na ściereczce, zalej wodą do wysokości trzech czwartych słoika i gotuj przez 10 do 15 minut od zawrzenia wody. Pasteryzacja nieco zmienia smak i sprawia, że owoce stają się bardziej miękkie, ale pozwala trzymać słoiki w spiżarni bez obaw.

Sok z pigwy do herbaty na zimę

Sok z pigwy to wygodniejsza wersja dla osób, które nie lubią kawałków owoców w kubku. Przygotowuje się go podobnie jak pigwę w cukrze, tylko owoce kroi się w cienkie plasterki i po kilku dniach odcedza. Proporcje wynoszą zwykle 1 kg owoców na 0,5 do 1 kg cukru, w zależności od tego, jak słodki ma być sok.

Owoce ułóż w dużym słoju warstwami, przesypując każdą warstwę cukrem, przykryj gazą i odstaw w chłodne miejsce na 5 do 7 dni, codziennie potrząsając słojem. Gdy cukier całkowicie się rozpuści, a owoce oddadzą sok, przecedź syrop przez gęste sitko do wyparzonych butelek. Sok z mniejszą ilością cukru zapasteryzuj przez 10 minut, sok w proporcji 1 do 1 możesz trzymać w lodówce. Do herbaty wystarczą 1 do 2 łyżki na kubek.

Ile pigwy do herbaty i jak ją podawać

Na kubek herbaty o pojemności około 250 ml wystarcza łyżka do dwóch łyżek pigwy razem z sokiem. Najlepiej dodawać ją do czarnej herbaty, która ma wystarczająco mocny smak, żeby nie zginąć pod intensywnym aromatem owoców. Pigwy nie trzeba dodawać do wrzątku: wystarczy, że herbata będzie gorąca, a owoce i tak oddadzą smak. Słodzenie zwykle nie jest już potrzebne, bo pigwa wnosi wystarczająco dużo cukru.

Pigwa świetnie sprawdza się także jako składnik herbaty zimowej z goździkami i cynamonem. Pasuje również do zielonej herbaty, ale wtedy lepiej dodawać jej mniej, żeby nie przykryć delikatnego naparu. Kilka plasterków świeżej, surowej pigwy wrzuconych do kubka też da przyjemny aromat, ale smak będzie znacznie słabszy niż w przypadku owoców w cukrze.

Jak przechowywać pigwę w słoikach

Słoiki z pigwą przechowuj w ciemnym i chłodnym miejscu, w temperaturze najlepiej poniżej 15 stopni. Ciepła kuchnia albo nasłoneczniona półka przyspiesza fermentację, szczególnie w słoikach niepasteryzowanych. Po otwarciu słoik trzymaj w lodówce i używaj czystej, suchej łyżki, bo każda kropla wody czy resztka herbaty zwiększa ryzyko pleśni.

Dobrze przygotowana pigwa w cukrze postoi w spiżarni do następnej jesieni. Jeśli na powierzchni pojawi się pleśń, kwaśny zapach fermentacji albo pęcherzyki gazu, całą zawartość słoika trzeba wyrzucić. Nie wystarczy zebrać nalotu łyżką, bo grzyby mogą przenikać głębiej niż widać gołym okiem.

Pigwa w wersji dla dorosłych

Z pigwy przygotowuje się także nalewkę, zwaną pigwówką, która ma intensywny, cytrusowy aromat. Owoce zasypuje się cukrem, a po kilku tygodniach odlany syrop łączy się z alkoholem i odstawia do dojrzewania na co najmniej kilka miesięcy. Łyżka takiej nalewki dodana do gorącej herbaty to jedna z wersji napoju znanego jako herbata z prądem.

Pigwówka to napój alkoholowy, więc nie jest dla dzieci, kobiet w ciąży ani osób, które prowadzą samochód. Jeśli chcesz mieć dodatek do herbaty dla całej rodziny, zostań przy pigwie w cukrze albo przy soku. Smakują równie aromatycznie, a każdy może je dodać według własnego uznania.

Najczęstsze pytania

Ile cukru na kilogram pigwy do herbaty?

Najczęściej 1 kg cukru na 1 kg owoców. Przy mniejszej ilości cukru słoiki trzeba pasteryzować albo trzymać w lodówce.

Czy pigwę do herbaty trzeba pasteryzować?

Przy proporcji cukru i owoców 1 do 1 zwykle nie. Słoiki trzymaj wtedy w chłodnym miejscu albo w lodówce.

Czy pigwa i pigwowiec to to samo?

Nie. Pigwa to drzewo o dużych owocach, pigwowiec to krzew o małych, bardzo kwaśnych owocach. Oba nadają się do herbaty.

Ile pigwy dodać do herbaty?

Łyżkę do dwóch łyżek owoców z sokiem na kubek około 250 ml.

Ile wytrzyma pigwa w słoikach?

Dobrze przygotowana, w chłodnym miejscu, nawet do następnej jesieni. Otwarty słoik przechowuj w lodówce.